Làm sao để tránh hiện tượng "greenwashing" và đảm bảo uy tín dự án?

Giải thích: Greenwashing (hay còn gọi là “tẩy xanh”) là hành vi mà trong đó một tổ chức, doanh nghiệp tuyên bố hoặc quảng bá rằng sản phẩm, dịch vụ hoặc hoạt động của họ thân thiện với môi trường – trong khi thực tế không có bằng chứng thực chất để chứng minh các tuyên bố đó. Mục tiêu của greenwashing là đánh bóng hình ảnh nhằm thu hút nhà đầu tư, người tiêu dùng và đối tác, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu đang ưu tiên phát triển bền vững và giảm phát thải.

Ví dụ: Một doanh nghiệp công bố là "trung hòa carbon" nhưng không có hệ thống đo lường phát thải, không tham gia vào bất kỳ dự án giảm phát thải nào, và không có bên thứ ba xác minh các tuyên bố này.

Tác động tiêu cực của greenwashing:

• Mất lòng tin từ thị trường và nhà đầu tư quốc tế
• Ảnh hưởng tới khả năng tiếp cận vốn xanh hoặc thị trường tín chỉ carbon
• Rủi ro pháp lý và truyền thông nếu bị phát hiện

Giải pháp phòng tránh Greenwashing cho doanh nghiệp SME

Tuân thủ đầy đủ quy trình MRV theo tiêu chuẩn quốc tế (VCS, Gold Standard)

MRV (Measurement, Reporting and Verification) là quy trình gồm ba bước:

Việc áp dụng chuẩn quốc tế như Verra’s VCS hoặc Gold Standard giúp đảm bảo rằng doanh nghiệp:

• Có hệ thống thu thập và giám sát dữ liệu đáng tin cậy
• Có thể được công nhận quốc tế
• Tăng tính minh bạch và loại bỏ rủi ro thao túng số liệu

Tài liệu tham khảo:

• Verra. (2021). VCS Program Guide. https://verra.org/programs/verified-carbon-standard/vcs-program-details/
• Gold Standard. (2022). Summary of Rule Updates and Changes to Standard Documents. https://www.goldstandard.org/news/summary-of-rule-updates-and-changes-to-standard-documents

Công bố thông tin có kiểm chứng từ bên thứ ba độc lập (DOEs)

Các tổ chức như Designated Operational Entities (DOEs) được Liên Hợp Quốc chỉ định để thực hiện các hoạt động:

• Thẩm định dự án giảm phát thải
• Kiểm tra số liệu
• Đảm bảo tính khách quan, độc lập, và minh bạch

Việc công bố thông tin đã được DOE kiểm tra không chỉ giúp doanh nghiệp xây dựng lòng tin với thị trường, mà còn đáp ứng yêu cầu khi tham gia thị trường ETS hoặc bán tín chỉ quốc tế.

Ví dụ minh họa: Dự án năng lượng sinh học của một doanh nghiệp tại Việt Nam được xác minh bởi tổ chức TUV Nord (một DOE được UNFCCC công nhận) đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao dịch tín chỉ VCS với thị trường châu Âu.

Tài liệu tham khảo:

• United Nations Framework Convention on Climate Change. (n.d.). CDM: Designated Operational Entities (DOE). https://cdm.unfccc.int/DOE/index.html

Ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc (blockchain, QR code)

Việc tích hợp công nghệ vào quy trình quản trị phát thải giúp tăng tính tự động hóa, minh bạch và khả năng truy vết dữ liệu. Một số cách triển khai:

• Blockchain: Ghi nhận từng bước trong chuỗi cung ứng tín chỉ carbon, không thể sửa đổi.
• QR code: Cho phép người tiêu dùng, nhà đầu tư truy cập báo cáo phát thải và xác minh chỉ bằng quét mã.

Ví dụ ứng dụng: Một dự án nông nghiệp tái tạo tại Tây Nguyên sử dụng blockchain để ghi nhận từng lô tín chỉ carbon, giúp đối tác quốc tế kiểm tra trực tuyến từng giai đoạn phát thải, từ đó tăng mức định giá tín chỉ.

Tài liệu tham khảo:

• World Bank. (2018). Blockchain and Emerging Digital Technologies for Enhancing Post-COVID Economic Recovery in Developing Countries. https://documents1.worldbank.org/curated/en/942981521464296927/pdf/124402-WP-Blockchainandemergingdigitaltechnologiesforenhancingpostclimatemarkets-PUBLIC.pdf